De aantrekkingskracht van Kombucha
© Günther W. Frank
Vertaald door Johan Zwart, Groningen, Nederland, email joz@xs4all.nl. Ik zou mijn oprechte dank willen betuigen aan J. Zwart voor het vertalen van dit artikel.

Kombucha bottleDit artikel is gepubliceerd in het Amerikaanse tijdschrift “The American raum & zeit” (Mount Vernon/USA) Vol. 2, Nr. 5, 1991, pagina 51-56.

Vandaag de dag ervaren we een terugkeer naar geneesmethoden die dichter bij de natuur staan; evenals geneesmiddelen en voedsel van natuurlijke oorsprong - ver weg van industrieel verpakte produkten. Dit zou een van de redenenen kunnen zijn voor de grote aantrekkelijkheid en aantrekkingskracht van de gezonde drank genaamd Kombucha. Sinds de oudste tijden gebruiken mensen over de hele wereld symbioses van gisten en bacterien voor hun gezondheid, voor de bereiding van gezondheidsbevorderende gegiste dranken en etenswaren.

We lezen reeds in de Bijbel (Ruth 2:14) dat de landeigenaar Boas de Moabite Ruth, die later zijn vrouw werd,uitnodigde, toen ze bezig was aren te verzamelen: "Tegen etenstijd zeide Boaz tot haar: Kom nader, eet van het brood en doop uw bete in den azijn. Zo ging zij aan de zijde der maaiers zitten, en hij reikte haar geroost koorn, zodat zij tot verzadiging at en overhield." Dit bijbels verslag dat gedateerd wordt rond 1000 v.C, vertelt ons niet alleen iets over hun voorbeeldige voedingsgewoontes, alhoewel deze bescheiden waren vanuit ons gezichtspunt, maar ook begrijpen we hieruit dat zelfs in die tijd mensen al m.b.v. micro-organismen dranken metmelkzuur bereidden, en dat deze gebruikt werden als versterkend en opfrissend middel tijdens het zware oogstwerk.

Een aloud, rechtstreeks familielid van deze symbiose van bacterien en schimmels, is de theezwam genaamd Kombucha. Deze komt uit het oost-Aziatisch gebied, en kwam via Rusland in Duitsland terecht, zo rond het begin van de 20ste eeuw. Dit aloude huisgeneesmiddel wordt ook in andere landen steeds meer gebruikt tegen allerlei mogelijke gebreken. De zwam bestaat uit een gelei-achtig en taai, paddestoelachtig membraan in de vorm van een platte schijf. Het leeft in een voedingsoplossing van thee en suiker, waarin het zich constant vermenigvuldigd. Eerst spreidt de zwamachtige schijf zich uit over het gehele oppervlak van de thee en wordt dan dikker. Als de zwam correct behandeld wordt blijft hij gezond en vermeerdert zich, en kan op die manier zijn eigenaar zijn leven lang vergezellen.

Bij de gistings- en oxidatieprocessen veroorzaakt de zwam diverse gecompliceerde reacties in de theeoplossing, zowel na elkaar als tegelijk (dit zijn assimilatie- en dissimilatieprocessen). De theezwam voedt zich met de suiker, en in ruil daarvoor produceert hij andere waardevolle stoffen die in de drank ontstaan:glucuronzuur, melkzuur, vitaminen, aminozuren, antibiotische stoffen en andere producten. Daarom is de theezwam een kleine biochemische fabriek.

Kombucha - Geneesmiddel voor alles?
Er is erg veel ervaring opgedaan betreffende de kombuchazwam. Naast het gebruik als verfrissend drankje, leest men in bijna ieder verslag ookover het gebruik als geneesmiddel. In oude en nieuwe verslagen worden een grote hoeveelheid ziektes genoemd waarvoor kombuchathee wordt gebruikt en aangeprezen. Deze gaan over het onschuldigste kwaaltje tot de meest ernstige ziektes.

Het wekelijkse Duitse tijdschrift FOCUS publiceerde een artikel over kombucha en Günther W. Frank (FOCUS Nr.34, 21 augustus 1995, pagina 128). De onderstaande plaatjes komen uit dit artikel. De koptekst zegt dat deze mensen kombuchafans zijn.
Beroemde kombuchafans - uit het Duitse tijdschrift FOCUS

Vele dokters en wetenschappers hebben zich beziggehouden met de effecten van de kombuchadrank als huisgeneesmiddel. Veel wetenschappelijke werken zijn eensgezind betreffende kombucha. Zij spreken over de therapeutische effecten gebaseerd op gluconzuur, glucuronzuur, melkzuur, azijnzuur, en ook de gezondheidsondersteunende vitaminen C en de B-groep. Wat vooral door Russische onderzoekers bewezen is, is dat veel stoffenuit de kombuchathee antibiotische en ontgiftende eigenschappen hebben, en een beslissende rol spelen bij de biochemische processen in het lichaam.

In tegenstelling tot veel farmaceutische medicijnen met nadelige bijwerkingen, richten de actieve stoffen van de kombucha zich op het gehele systeem; doordat deze gunstig is voor de stofwisseling, kan hij opnieuw een normale conditie in de celmembranen bewerkstelligen en dus iemands gezondheid verbeteren. Laten we deze natuurlijke capaciteiten gebruiken voor het onderhouden van onze vitaliteit, activiteit en ook onze mentale en psychische vermogens!

Een uitgebreide wereldliteratuur
Bacinskaja (1914) merkte al op dat deze drank nuttig is voor de maagdarm-activiteiten. De schrijfster raadde aan om voor iedere maaltijd een klein glas ervan te drinken en om geleidelijk de porties ervan te verhogen.

Professor S. Bazarewski bracht een verslag voort in de "Korrespondentie voor het Genootschap van Natuuronderzoekers in Riga", 1915, dat onder de Latviaanse bevolking van de Baltische Russische provincies Livland en Kurland, een volksgeneesmiddel met de naam "Brinum-Ssene", letterlijk vertaald "Toverzwam" voorkwam. De Latviaanse bevolking schreef aan deze zwam een " wonderbaarlijke geneeskracht bij vele ziektes" toe, volgens Bazarewski. Sommige mensen die door Bazarewski werden ondervraagd waren overtuigd dat het helpt tegen hoofdpijn, terwijl anderen hem verzekerden dat "deze zwam" zijn dienst kan bewijzen bij iedere ziekte.

Goed tegen Verstopping
Prof. B. Lindner (1917-1918) meldde dat het middel meestal gebruikt wordt om de darmactiviteiten te reguleren. Ook aambeien werden genezen.

Raadsman Prof. Dr. Rudolf Kobert (1917-18) herinnert zich dat met deze zwam een "betrouwbaar middel tegen gewrichtsreumatiek" werd gemaakt.

Ook meldt Prof. Dr. Wilhelm Henneberg (1926) dat er in Rusland een drank werd bereid die gemaakt was m.b.v. een theezwam, genaamd "theekwass", die in die gebieden werd gebruikt als een "middel tegen allerlei ziektes, vooral tegen constipatie".

Volgens Dr. Madaus in de "Biologic Healing Arts" (Biologische Geneeskunsten) (1927) heeft de zwam, en zijn metabolische produkten, een uitstekende invloed op het herstel van de celwanden, en is daarom een prima middel tegen aderverkalking.

Algemene Verbetering van de Gehele Gezondheid
H. Waldeck (1927) vertelt over een apotheker die hij in de eerste wereldoorlog ontmoette in Rusland-Polen in 1915, met wie hij zijn appartement deelde, en voor hem een "Wonderdrankje" brouwde tegen zijn ernstige verstopping. De apotheker vertelde Waldeck dat hij dit "geheime Russiche huismiddel" altijd bij de hand hield, waarvan gezegd werd dat het goed is voor allerlei ziektes, en "vanwege de natuurlijk gevormde zuren, gaat het effectief verouderingsproblemen tegen, en draagt zodoende bij aan een lang leven".

Prof. Br. Lakowitz (1928) bevestigt Waldeck's bewering dat problemen met de vertering snel worden verholpen door de zwamthee. Hevige hoofdpijnen en zenuwachtigheid worden er ook mee bestreden. Lakowitz komt tot de conclusie: "Een uitgebreide verspreiding van de theezwam voor de productie van theekwass als middel tegen verteringsproblemen, zou voor veel mensen gewenst zijn".

In de "White Flag" (Witte Vlag) (1928) werd gemeld: 'De verfrissende smaak van deze theedrank is gewoonlijk aangenaam, en het effect ervan is ... behoorlijk goed. De smaak van de gegiste thee is erg aangenaam, en doet denken aan licht mousserende wijn of zoete Most (soort peresap). De werking van de thee uit zich meestal snel. Vooral werkt deze bloedreinigend en ontgiftend, en er wordt gezegd ...dat het huiduitslag in het gezicht vermindert. Verder, volgens ervaringen van dokters, is het erg effectief tegen aanhoudende hoofdpijnen, pijn in de ledematen, jicht, reumatiek en andere verouderingsverschijnselen. Het algemene effect van de kombuchathee wordt al in een paar weken duidelijk door een verbeterde algemene conditie en in verhoogde prestaties, die verband kunnen houden door de hoge vitamine en hormoonwerking, iets dat ook door dokters bevestigd wordt.

Verder stimuleert de zwam de stofwisseling ... uitstekend en helpt daardoor mee het lichaam te reinigen, d.w.z. het verwijderen van allerlei soorten giffen.

Veelbelovende Werking m.b.t. Aderverkalking
Dr. Maxim Bing (1928) raadt de kombuchazwam aan als een "zeer effectief middel tegen aderverkalking, jicht en darmproblemen". "Een positief effect m.b.t. het verlagen van de bloeddruk, vermindering van angstgevoelens, van prikkelbaarheid en pijnen, hoofdpijnen, duizeligheid etc. in aderverkalking" kan ontstaan door het gebruiken van frisse, gezonde culturen. "Darmtraagheid en de bijbehorende ongemakken kunnen ook snel verholpen worden. Het geeft vooral goede resultaten bij de verkalking van de nieren en de dunne bloedvaten van de hersenen."

Dr. Siegwart Hermann (1929) beschrijft experimenten met katten die vergiftigd waren met Vigantol (een anti-rachitis vitamine B preparaat). Hij merkte een positieve invloed op in hun cholesterolniveau als de dieren kombucha-extracten kregen. Dit is interessant omdat in gevallen van menselijke aderverkalking er ook een verhoogd cholesterolniveau is. Hermann's korte samenvatting van deze experimenten is: "De observaties van dokters bij het ziekbed, alsook de dierlijke experimenten, toonden aan dat er goede resultaten werden behaald met methoden die oorspronkelijk gebaseerd zijn op volkswijsheid."

De Glucuronzuur
Naar mijn mening zijn de goede effecten van de zwam tegen jicht, verkoudheid, gewrichtsontsteking etc. te verklaren dat opgehoopte giftige stoffen van het lichaam zo worden gemaakt dat ze wateroplosbaar worden, en verwerkt kunnen worden door de nieren, door de binding van deze giftige stoffen met de glucuronzuur in de drank, en dus verwijderd worden door de urine. Deze binding is een vorm van bio-omzetting; zowel inwendige als lichaamsvreemde stoffen gaan een verbinding aan met glucuronzuur, zodat glucuronachtige stoffen ontstaan, die ook 'gepaarde glucuronzuren' worden genoemd.

In 1961 startte Dr. med. Valentin Köhler een discussie over het medisch gebruik van glucuronzuur, door zijn artikel getiteld "Glucuronzuur Geeft Moed aan Kankerpatienten" in het tijdschrift "Medical Practice". Glucuronzuur is een van de stoffen die worden gevormd tijdens het gistingsproces in de kombuchathee. Dr. Köhler meldde in die tijd bemoedigende resultaten in het behandelen van kankerpatienten met glucuronzuur. Het maximale effect van glucuronzuur is in staat de eigen afweer van het lichaam te verhogen, en mogelijk ook de interferonproductie.

De ontgiftende werking van glucuronzuur gaat hand in hand met een verbetering van de algemene lichamelijke conditie en de oxyderende stofwisseling.

Dr. Köhler merkte ook opvallende successen op in de behandeling van zieke bomen. Verscheidene instituten deden wetenschappelijke proeven m.b.t. het probleem van stervende bomen. Door het combineren van voedingsstoffen, sporen-elementen en ionen van zware metalen, werd er een bouwproces geactiveerd of versneld. De eigenschap van glucuronzuur om een verbinding aan te gaan met zowel vreemde als inwendige gifstoffen, leidt tot bescherming van de plantcel. Meer dan 200 stoffen kunnen op die manier onschadelijk worden gemaakt, inclusief die stoffen die zich in zure en radioactieve regen bevinden, evenals zwaveldioxide, nitriet en ozon. Volgens het onderzoek van Dr. Köhler behoedt de beschermende werking van glucuronzuur ook de genetica van de plant voor groeistoornissen, of bevordert het herstel in het verdere verloop van de groei. De inzichten die oprijzen uit de onderzoeken van Dr. Köhler kunnen overgedragen worden op alle menselijke cellen. Wanneer de processen van groei en ontbinding in de menselijke stofwisseling op een optimaal niveau worden gehouden d.m.v. het toevoegen van kleine doses glucuronzuur, die in kombuchadrank te vinden is, biedt het een combinatie van wetenschappelijke gegevens en een natuurproduct die tegenwoordig nog steeds veel geprefereerd wordt door de leken. Het is een mogelijk middel voor een mensheid die steeds meer bedreigd wordt door giftige stoffen uit het milieu. Met glucuronzuur worden gifstoffen in het menselijk lichaam ontbonden in eindprodukten en verwijderd, en daardoor onschadelijk gemaakt. De vele celfuncties hebben baat bij deze ontgiftende werking van glucuronzuur.

Dit uit zich als een verhoogde weerstand tegen de giftige milieuverontreinigingen die ons aan alle kanten bedreigen, als een heropleving van beschadigde lichaamscellen en als herstel en verbetering van ons welzijn. Als veel mensen zeggen dat ze kombucha gebruiken, niet om een bepaalde ziekte te genezen, maar voor het behoud van hun gezondheid, hebben we hiermee een raakpunt waar wetenschappelijke inzichten en volkswijsheid hand in hand kunnen gaan.

De Normalisering van Darmfuncties
Dr. L. Mollenda (1928) meldt dat de kombuchadrank vooral doelgericht werkt bij verstoringen in de verteringsorganen, d.m.v. het normaliseren van de functies. Bovendien heeft deze drank zichzelf bewezen als behulpzaam tegen jicht, reumatiek en verschillende graden van aderverkalking. Over andere toepassingsmogelijkheden schrijft hij: "In het geval van keelontsteking, vooral als de amandelen zijn bedekt, zou de drank niet alleen gebruikt behoren te worden om te gorgelen maar ook om te drinken, en wel voor de vernietiging van bacterien die de maag bereiken door het eten en drinken. Dit gorgelen bij keelontsteking brengt snel herstel, en bij jichtpijnen en aderverkalking zijn er opvallende successen behaald, zelfs in ernstige gevallen. ... Hoewel de drank zuur is, veroorzaakt het geen zure reactie in de maag; het bevorderd merkbaar de vertering, zelfs van moeilijk verteerbaar voedsel. Gelijkwaardige veelbelovende successen bij het gebruik van kombuchadrank zijn er geboekt voor eczeem en voor nierstenen, stenen in de urine en de galblaas".

Dr. E. Arauner (1929) doet verslag van diverse medische rapporten en concludeert het volgende: "In het kort zou gezegd kunnen worden dat de kombachazwam, of het extract ervan, zichzelf bewezen heeft als buitengewoon preventief tegen diabetes, maar vooral tegen verouderingsproblemen zoals aderverkalking, en de gevolgen van hoge bloeddruk zoals duizeligheid, jicht en aambeien; op zijn minst is het een aangenaam laxeermiddel." Dr. Arauner meldt dat in zijn thuisland de theezwam al eeuwenlang door Aziaten in gebruik is vanwege de opvallende genezingsresultaten. Het is een hoogst effectief natuurlijk huismiddel voor vermoeidheid, zenuwachtigheid, beginnende verouderingsproblemen, aderverkalking, darmtraagheid, jicht en reumatiek, aambeien en diabetes.

Arauner voegt hieraan toe dat niet alleen professoren, dokters en biologen de opvallende genezingsresultaten bevestigden, maar ook degenen die deze zwamthee gebruiken 'behoorlijk opvallende effecten op de algemene lichaamfuncties' melden.

Aan te Raden voor Psychische Stress
Hans Irion, die destijds directeur was van de staatserkende Academie voor Apothekers in Braunschweig vertelt in zijn "Course for Druggist Specialty Schools" (1944, Vol. 2, pag. 405): "Bij de inname van de drank beschreven als theekwass, ontstaat er een opvallende stimulering van het gehele kliersysteem van het lichaam en een verbetering van de stofwisseling. Theekwass is aan te bevelen als uitstekend preventief middel voor jicht en reumatiek, steenpuistziekte, aderverkalking, hoge bloeddruk, zenuwachtigheid, darmtraagheid en verouderingsproblemen. Het wordt ook sterk aanbevolen voor sportmensen, en mensen die zwaar mentaal werk verrichten. Door de ondersteuning van de stofwisseling wordt overtollig vet uit het lichaam verwijderd. Met deze drank bereiken ook micro-organismes het lichaam die schadelijke stoffen zoals urinezuur, cholesterol etc. omzetten in gemakkelijk oplosbare vormen en zodoende verwijderen. Slechte darmbacterien worden onderdrukt."

"Ontgiftend in ieder opzicht...."
De eerste beschrijving in boekvorm die zwamthee als onderwerp had, verscheen in 1954. Dit boekje van 54 pagina's is geschreven in de Russiche taal, en draagt als titel "De Theezwam en zijn therapeutische eigenschappen". De auteur, G. F. Barbancik verwijst in zijn inleiding naar de eerste toepassing van ingekookte zwamthee (in 1949) als geneesmiddel bij de therapeutische kliniek van het Omsker Ziekenhuis voor waterarbeiders. Hij meldt succesvolle behandelingen voor amandelonsteking, verschillende inwendige ziektes, vooral die iets met een ontsteking te maken hebben, maagslijmvliesontsteking die te wijten is aan gebrekkige zuurproductie, darmontsteking, dysenterie, aderverkalking, hoge bloeddruk, sclerose etc.

Medisch arts Dr. Rudolf Sklenar in Lich, Oberhessen, berichtte in 1964 in het tijdschrift "Experiential Healing Science" (Experimentele Geneeswetenschap) over zijn methoden van diagnose en behandeling: "Een uitstekend natuurlijk geneesmiddel is de zwamdrank met de naam kombucha, die in alle opzichten ontgiftend werkt, en die micro-organismes en cholesterol aanpakt". Dr. Sklenar ontwikkelde een biologische kankertherapie waarin kombucha, en ook andere biologische middelen zoals Coli-preparaten, een belangrijke invloed hadden voor het reinigen van de darmflora.

In een kleine publicatie van 8 pagina's, getiteld "Diagnose van Kanker Gebaseerd op Bloed en de Behandeling van Kanker, Kanker in een Vroegtijdig Stadium, en andere Stofwisselingsziektes met kombucha en Coli-preparaten", bericht Dr. Sklenar dat vitamines, melkzuren englucuronzuur nuttig kunnen zijn. "Ze vernietigen micro-organismes (virussen, bacterien en schimmels) en lossen afvalstoffen en opgeslagen giffen op (urinezuur, cholesterol, etc.)". Kombucha zorgt voor een "uitstekende ontgifting van het organisme". Door deze drank te drinken is er tevens een "opmerkelijke stimulering van het kliersysteem en een verbetering van de stofwisseling".

Dr. Sklenar bericht dat hij met behulp van deze zwamthee succes had met: jicht, verkoudheid, aderverkalking, gewrichtsontsteking, schadelijke bacterien, constipatie, impotentie, zwaarlijvigheid, steenpuistziekte, nierstenen, cholesterol, kanker en vooral de vroege stadia ervan, etc.

Middel tegen Kanker?
Dr. Veronika Carstens (1987), de vrouw van de voormalige Duitse President, raadt kombucha aan in een serie getiteld, "Hulp uit de Natuur - Mijn Middelen Tegen Kanker", met de woorden: "Kombucha ontgift het organisme en verbeterd de stofwisseling; dit verbeterd het afweermechanisme".

De natuurgeneeskundige A. J. Lodewijkx (Homepage: http://www.ngab.nl) uit Ermelo, Nederland, schrijft in zijn zeer aan te bevelen boek "Leven Zonder Kanker" (verkrijgbaar in de Nederlandse en Duitse taal): "De Kombuchazwam heeft sterk antisceptische eigenschappen. De thee reinigt het kliersysteem en bevordert de verwijdering van giftige stoffen; urinezuur wordt geneutraliseerd en verwijderd door kombuchathee. Daarom is deze thee een uitstekend middel tegen jicht, verkoudheid, gewrichtsontsteking, nierstenen, schadelijke darmbacterien, maar vooral kanker en de vroegtijdige stadia daarvan, omdat de kombuchazwam een grote invloed uitoefent op de ziekteverwekkende endobionten. Zoals we hebben gezien zijn het deze endobionten die de rode bloedlichaampjes elimineren als de pH-waarde ongunstig wordt. Bij alle stofwisselingsziektes en kanker is kombucha een unieke drank voor het ontgiften van het lichaam. Kombucha verwijdert de afvalproducten van de stofwisseling en normaliseert daarmee de pH-waarde van het bloed."

Gottfried Mueller, oprichter van het wereldwijde "Salem Children's and Youth Villages" prijst de kombucha theezwam als volgt: "Een geschenk uit de hemel, vooral bij onverwachte gezondheidsproblemen" (in "Salem-Help" 15, Nr. 3, Augustus 1987, pagina 2).

Oordeel Zelf
In zowel de artikelen uit de literatuur en ook de vele persoonlijke ervaringen die ik tegenkwam toen ik mij in kombucha verdiepte, is het brede palet aan klachten die hiermee verlicht kunnen worden opmerkelijk. Dit is te verklaren uit het feit dat kombucha zich niet alleen richt op een specifiek orgaan, maar eerder het gehele organisme positief beinvloedt door een evenwicht te bewerkstelligen in het metabolisme en door de ontgiftende werking van het glucuronzuur. Voor veel mensen leidt dit tot een verhoogde inwendige weerstand tegen giftige invloeden en milieuproblemen die ons aan vele kanten bedreigen, resulterend in de versterking van een beschadigd celmetabolisme, en het herstel en stabilisering van de gezondheid.

Sommige gezondheidsbevorderende eigenschappen die aan kombuchathee worden toegeschreven vragen om verder onderzoek. Hoe dan ook, andere actieve eigenschappen zijn volledig bewezen door wetenschappelijke onderzoeken alsook experimenteel, zoals: het reguleren van de darmflora, het versterken van de cellen, de ontgifting en ontslakking, het evenwichtig maken van de stofwisseling, de antibiotische werking en het pH-evenwicht.

Zelf Maken! Geen Probleem als Je Weet Hoe!
De kombuchadrank kan iedereen voor een paar cent zelf thuis maken. Omdat de zwam gestaag groeit, kan men met een klein stukje van een theezwam beginnen, en zo een gezondheidsbevorderende drankbron laten borrelen. De bereiding is niet moeilijk als men weet hoe. In oude tijden bereide men de kombuchdrank thuis, en gaf de theezwam van familie tot familie door als teken van vriendschap en wederzijdse hulp. De theezwam is erg sterk en kan zichzelf gemakkelijk herstellen. Als hij deze biologische energie niet had, zou hij niet de lange geschiedenis tussen zijn vermelde ontdekking in het Chinese Rijk meer dan 2000 jaar geleden, tot het heden hebben kunnen overleven.

Tegenwoordig zijn er soms waarschuwingen - meestal voortkomende uit onwetendheid of economische belangen - dat men de kombuchadrank beter niet zelf kan maken. Een dergelijke waarschuwing is in zoverre gerechtvaardigd als de kennis omtrent de juiste methode, waarmee en waarom, etc. niet aanwezig is, en mensen verkeerd kunnen experimenteren i.p.v. het volgen van de juiste recepten.

Echter als er schoon gewerkt wordt en de juiste aanwijzingen gevolgd worden, dan hoeft er geen reden te zijn om de kombachadrank niet zelf te maken, net zoals vorige generaties deden. Iedereen die de noodzakelijke kennis heeft kan succesvol omgaan met de theezwam - net zoals men omgaat met andere "open" levensmiddelen in het huishouden. Als de juiste intructies worden gevolgd, kan er een onberispelijke, smakelijke, gezonde en nuttige kombuchadrank gemaakt worden. De zwam zal zijn eigenaar zijn hele leven begeleiden en hem goed van dienst zijn.

De Kombuchazwam Beschermt Zichzelf
Iedereen die zijn zwamcultuur volgens de juiste regels behandelt, met voorzichtigheid en verstand, hoeft niet op problemen te rekenen. In de Russische verslagen wordt zelfs gemeld dat er geen speciale voorzorgsmaatregelen nodig zijn, omdat de zwam zichzelf beschermt tegen onzuiverheden. Het heeft een aantal beschermende eigenschappen: de organische zuren, de lage alcoholgraad, de koolzuur en de antibiotische producten zorgen allemaal voor het tegenhouden van alle vreemde micro-organismes die niet tot de theezwam behoren.

De Russische onderzoeker I. N. Konovalow meldt in zijn verslag uit 1959, dat de intensieve groei van de gisten en bacterien van de theezwam duidelijk de vermeerdering van andere gist- en bacteriesoorten onderdrukt. Ook meldt de Russische Professor G. F. Barbancik (1958) in zijn boek over de theezwam, dat laboratoriumproeven aantoonden dat de bacterien van de theezwam alle andere microbes uitdrijven (antagonisme).

In tegenstelling tot andere berichten is deze zwam gemakkelijk te vermeerderen en te delen. Omdat hij flink groeit en zich gewillig laat delen kunnen alle kennissen en vrienden er spoedig van profiteren. Het is een goede gewoonte om de kombuchazwam aan andere mensen weg te geven als teken van vriendschap en wederzijdse hulp.

Wilt u weten hoe u uw eigen kombuchthee kunt maken? Klik hier

Over de Auteur
De auteur van dit artikel is:
Günther W. Frank, Genossensch.-Str. 10, 75217 Birkenfeld/Duitsland
Fax (+49) 32121015123 e-mail frank@kombu.de

Gunther's kombuchaboek Günther is de auteur van het boek
Komboecha - De Theezwamdrank.
Praktische handleiding voor toebereiding en gebruik
ISBN 3-85068-337-0
Uitgegeven door W. Ennsthaler, A-4402 Steyr, 1995
e-mail: buero@ennsthaler.at
WWW: http://www.ennsthaler.at

Günther's boek gaat gedetailleerd in op deze materie en bevat vele verwijzingen. Dit uitstekende boek is het resultaat van vele jaren ervaring met kombucha. Ik ben van mening dat dit boek een originele bron is m.b.t. de huidige kennis omtrent kombucha.
Bekijk de inhoud van het boek
en ook waar u het boek kunt kopen.

Het kombucha-journaal is er in 29 talen:
Kies uw taal - Choose your language - Wählen Sie Ihre Sprache - Choisez votre langue:
 [English] [German] [French] [Spanish] [Italian] [Dutch] [Norwegian] [Danish] [Swedish] [Portuguese] [Slovakian] [Czech] [Slovene] [Hebrew] [Iranian] [Esperanto] [Croatian] [Finnish] [Romanian] [Hungarian] [Greek] [Indonesian] [Bulgarian] [Ukrainian] [Korean] [Polish] [Russian] [Chinese] [Arabic]
Gunther Günther W. Frank
 Genossensch.-Str. 10
75217 Birkenfeld im Schwarzwald
 Duitsland
© Copyright Günther W. Frank 1996.Het is toegestaan om dit dokument vrijelijk te kopieren in elektronische vorm, of gedrukt mits deze publicatie zonder kosten verspreid wordt, op voorwaarde dat het in zijn geheel en zonder wijzigingen wordt gekopieerd met bronvermeldingen. Op het WWW zult u echter gebruik moeten maken van links, i.p.v. copieren. Ieder ander gebruik vraagt om nadrukkelijke toestemming van de auteur.

Return to multilingual Mainpage Günther's book
Keer terug naar de Nederlandse homepage  
amazon.co.uk logo Where to get Günther W. Frank's book “Komboecha - De Theezwamdrank. Praktische handleiding voor toebereiding en gebruik” ISBN 3 85068 334 6. Editeur: W. Ennsthaler, A-4402 Steyr, Autriche, 150 pages, 10 illustres, Format: 16,5 x 24 cm
Het bestellformulier vindt U hier: www.kombu.de/order.htm
Opnieuw:   Indien u moeilijkheden hebt om het boek in uw boekhandel aan te schaffen, kunt u het Kombucha-boek van Günther W. Frank rechtstreeks bij de auteur aan een voordelige prijs bestellen : 16.50 €, inclusief verzendingskosten. Wereldwijde levering is mogelijk. Het boek is verkrijgbaar in het Nederlands, Duits, Engels, Frans en Spaans.
Het bestellformulier vindt U hier: www.kombu.de/order.htm
Photo Günther W. Frank © Copyright
Günther W. Frank - frank@kombu.de
 

Vertaald door Johan Zwart, Groningen, Nederland, email joz@xs4all.nl.

  URL van deze pagina:
www.kombu.de/holland7.htm
Nog steeds vragen? Geef jezelf op voor de 'kombucha discussion list' door een lege email te sturen naar kombu-subscribe@yahoogroups.com
  Stuur AUB voorstellen of correcties via email naar frank@kombu.de

• Impressum •